Nawigacja

W Bytomiu była synagoga. Teraz mamy dowód!

W Bytomiu odkryte zostały fundamenty synagogi spalonej podczas nocy kryształowej w 1938 roku. Na fragmenty świątyni muzealni archeolodzy natrafili podczas nadzorowania prac przy modernizacji sieci ciepłowniczej i prac ziemnych. Znaleziono fragmenty ceglanych i kamiennych murów, będące fundamentami nieistniejącej już synagogi z 1869 roku.

Zostały one wykonane z kamiennych ciosów i kamieni, prawdopodobnie pozyskanych z rozbiórki innych budynków miasta, co – jak podkreślają archeolodzy – było częstą praktyką. Odkrycie zostanie teraz udokumentowane i naukowo opracowane. Jeden z takich kamieni zostanie przekazany do zbiorów bytomskiego muzeum.

Znalezisko zostanie prawdopodobnie zakopane. Jednak pełna dokumentacja w każdej chwili będzie pozwalała do niego wrócić. Odkrycie całej struktury fundamentu jest niemożliwe m.in. z uwagi na fakt, że na działce dawnej synagogi stoi dziś blok mieszkalny, a także z uwagi na możliwe zniszczenie fragmentów podczas innych prac budowalnych w tamtym rejonie.

Bytomska synagoga znajdowała się przy pl. Grunwaldzkim (dawniej Friedrich Wilhelm Platz). Wybudowana była w stylu mauretańskim, później rozbudowana, m.in. powiększono ją o chór.

To pierwsze zetknięcie się z pozostałościami synagogi od jej zniszczenia w 1938 r. i pierwszy namacalny dowód jej istnienia, poza dokumentacją na ten temat. Podczas nocy kryształowej, z 9 na 10 listopada 1938 r., wraz z drugą, mniejszą synagogą, została ona bowiem spalona, a następnie jej ruiny rozebrane.

W ubiegłym roku na wystawie w Muzeum Górnośląskim można było zobaczyć wyniesioną ze zgliszczy bytomskiej synagogi kipę (tradycyjne nakrycie głowy pobożnych Żydów) należącą do Samuela Hirscha, bytomskiego Żyda. Jako świadectwo Holokaustu najpierw trafiła do Izraela. W 1994 roku Samuel Hirsch podarował ją bytomskiemu muzeum.

Pożydowskim dziedzictwem w Bytomiu są cmentarz przy ul. Piekarskiej i pamiątkowa tablica na pl. Grunwaldzkim, gdzie stała synagoga, a gdzie teraz natrafiono na jej pozostałości.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *