Nawigacja

Nauka polowania z sokołem

Warszawa, Petersburg, Paryż, Monachium… W wielu zakątkach Europy przez lata kształtowała się twórczość jednego z najwybitniejszych polskich artystów – Juliusza Kossaka.

Ten mistrz akwareli, rysownik i ilustrator na stałe zapisał się w historii malarstwa polskiego jako romantyk z pasją oddający się batalistyczno-rodzajowym tematom. Fascynował go świat polskiego dworu, obrazował obyczaje ziemiaństwa, a także temperament mieszkańców Kozaczyzny. Każdą podróż Juliusz Kossak pieczętował teką wspaniałych ilustracji, będących efektem wnikliwych obserwacji otaczającego go świata.

Poruszaną problematykę, na różnych etapach ulegającego ewolucji warsztatu, łączył jeden wspólny motyw – koń – symbol romantycznej wolności. Kadrowany bądź portretowany był w całej okazałości, ukazany w galopie czy – jak na namalowanej w 1882 r. akwareli „Nauka polowania z sokołem” (stale prezentowanej w Galerii Malarstwa Polskiego Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu) – jako towarzysz człowieka w trakcie łowów. Mistrzowskie wyobrażenia tych zwierząt były pokłosiem bezcennych kontaktów Kossaka z Piotrem Michałowskim oraz studiów dzieł Théodore’a Géricaulta w paryskim Luwrze. Kontemplacja prac niderlandzkich mistrzów znalazła swoje odzwierciedlenie w partiach krajobrazów.

Po pięćdziesięciu dwóch latach od nabycia tej pracy (obraz zakupiono 12 grudnia 1964 r. z prywatnych zbiorów w Warszawie), w maju 2016 r. do zbiorów Muzeum Górnośląskiego trafił szkic doskonale obrazujący drogę artystycznej wyobraźni – od pomysłu do dzieła. Szkic został zakupiony w Domu Aukcyjnym DESA w Krakowie za cenę 8000 PLN.

Zamiłowanie do łowiectwa w dawnej Rzeczpospolitej znalazło odzwierciedlenie w dziełach rodzimych twórców. Kossak temat ten poruszał wielokrotnie, rozszerzając bądź syntetyzując kompozycje. Szukając tematu do wspomnianej pracy, artysta być może sięgnął do średniowiecznej tradycji, gdzie tytułowy drapieżny ptak często towarzyszył ludziom w trakcie łowieckich wypraw. Prezentowana akwarela wraz z zakupionym szkicem to w nurcie scen polowania z sokołem prace szczególne – dopracowane w najdrobniejszych szczegółach, z rozbudowaną partią drugiego planu.

Artysta słynął z kunsztownie przygotowywanych szkiców, które (jak ten prezentowany) pokrywał siatką niewielkich kwadratów umożliwiających przeniesienie rysunku na powierzchnię obrazu. W kwestii wykonywania szkiców Kossak nie był wyjątkiem na mapie artystycznego świata, gdyż proces ten dotyczył wielu wybitnych twórców. Jednakże liczba wykonywanych przez Juliusza Kossaka rysunków przygotowawczych, poprzedzających pracę nad obrazem, sygnalizuje pieczołowitość oraz dbałość o każdy detal w trakcie przenoszenia na papier kadrów rejestrowanych w pamięci.

Twórczość Juliusza Kossaka jest jak powieść, w której każdy rozdział to kolejny etap ogromnego zaangażowania w rozwój własnego talentu. Mistrzowskie akwarele, na których widać, jak pociągnięcie pędzla nabierało coraz większej lekkości, ujawniają wrażliwość artysty, odpowiadając jednocześnie na pytania o sens wieloetapowego schematu powstawania dzieła.

Juliusz Kossak (1824 Nowy Wiśnicz – 1899 Kraków) jest najstarszym przedstawicielem artystycznej rodziny Kossaków. Swą przygodę ze sztuką rozpoczął w latach 40. XIX stulecia, kiedy to równolegle do studiów prawniczych pobierał lekcje rysunku w lwowskiej pracowni Jana Maszkowskiego. Kolejne lata spędził na samodzielnych studiach, kopiując prace mistrzów malarstwa i odwiedzając w trakcie artystycznych podróży europejskie galerie sztuki. Do końca życia pozostał wierny obszernym narracyjnie kompozycjom ukazującym polskie tradycje. Spadkobiercą idei Juliusza Kossaka był jego syn Wojciech, który autentyczność obu prac prezentowanych w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu potwierdził lakową pieczęcią z herbem rodu Kossaków „Kos” wraz z adnotacją o autorstwie jego śp. ojca.

W związku z zakupem nowego dzieła Juliusza Kossaka do kolekcji Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu i premierowym pokazem instytucja zaprasza do udziału w niezwykłej akcji społecznej – zgromadzenia 1000 wizerunków koni – rysunków namalowanych przez miłośników tych pięknych zwierząt. Do przygotowania portretów koni inspirowanych twórczością Juliusza Kossaka zachęca wszystkich niezależnie od wieku i umiejętności. Na prace czeka do 26 czerwca.

Juliusz Kossak zajmuje w historii sztuki ważne miejsce. Krytycy uznają go za jednego z najznakomitszych polskich akwarelistów, publiczność ceni za talent portretowania koni, tradycji szlacheckiej i kresowych krajobrazów. Jego obrazy ukazują bitwy, polowania, stepy, a przede wszystkim konie – symbole wolności, sarmackiej duszy, natchnienia i pozytywnej energii. Juliusz Kossak potrafił oddać z wielkim znawstwem ruchy tych zwierząt, ich budowę, charakter, wiek. Spróbujcie i Wy! Nie zależy nam na perfekcyjnej technice. Patrząc na obrazek, chcemy wiedzieć, że tak jak Juliusz Kossak kochacie konie. Każdy koń jest wspaniały: stary czy młody, garbaty czy dumnie wyprostowany, malowany tradycyjnie czy składany z figur geometrycznych. Prace namalowane przez uczestników akcji zostaną zaprezentowane na wystawie poprojektowej.

Regulamin akcji 1000 koni dla Kossaka!

1. Namaluj wizerunek konia inspirowany obrazami Juliusza Kossaka, w dowolnej technice i formacie. Mile widziane są prace zbiorowe (rodzinne, klasowe, przygotowane przez grupy pracowników). Prace można wykonać w przestrzeni Muzeum, przed eksponowanymi dziełami Juliusza Kossaka – w tym wypadku dozwolone są jedynie techniki suche (kredki, ołówki, węgiel, sangwina etc.). Prace powinny być podpisane na odwrocie (prosimy o podanie przynajmniej imienia i wieku malującego).
2. Prześlij lub przynieś prace do Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu do Działu Edukacji lub do kasy wystawowej.
3. Prace przyjmowane są w okresie ekspozycji szkicu i akwareli Nauka polowania z sokołem w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu (7–19 czerwca 2016 roku) oraz przez tydzień po zakończeniu prezentacji (do 26 czerwca br.).
4. Uczestnicy akcji wyrażają zgodę na prezentacje prac na wystawie poprojektowej oraz we wszelkich materiałach promujących akcję. Wizerunki koni przechodzą na własność Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu.
Wydarzenia towarzyszące:

„Kopia mistrza” – warsztaty artystyczne
Uczestnicy wykonają własne interpretacje akwareli „Nauka polowania z sokołem”, poznają techniki kopiowania, lawowania i szrafowania rysunku.
12 czerwca, 12:30, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, Galeria Malarstwa Polskiego, koszt: 6 zł

„W świecie akwareli – technika Juliusza Kossaka” – warsztaty
W świat pasji i talentu artysty będzie można wniknąć, oglądając dzieła twórcy oraz obrazy jego nauczycieli. Uczestnicy warsztatów poznają historię i tajniki malarstwa akwarelowego, by następnie samodzielnie spróbować swoich sił w tej technice.
18 czerwca, 13:00, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, Galeria Malarstwa Polskiego, koszt: 6 zł

Oprowadzania kuratorskie „Od szkicu do dzieła”
12 i 19 czerwca, 12:00, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, Galeria Malarstwa Polskiego, wstęp wolny

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *